Veranderingen in wetgeving gedwongen zorg

Soms hebben mensen met een psychiatrische aandoening, een verstandelijke beperking of dementie gedwongen zorg nodig. Bijvoorbeeld als ze zichzelf of een ander iets aan dreigen te doen. Vanaf 1 januari 2020 gelden twee nieuwe wetten voor gedwongen zorg.

Om welke nieuwe wetten voor gedwongen zorg gaat het?

Vanaf 1 januari 2020 vervangen de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (Wvggz) en de Wet zorg en dwang (Wzd) de Wet bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen (Wbopz).

  • De Wvggz regelt gedwongen zorg voor mensen met een psychiatrische aandoening.
  • De Wzd doet dit voor mensen met een verstandelijke beperking of met dementie.

Meer informatie over de Wvggz vindt u op https://www.dwangindezorg.nl/wvggz
Meer informatie over de Wzd vindt u op https://www.dwangindezorg.nl/wzd

Gedwongen zorg: alleen als het echt niet anders kan

Het uitgangspunt blijft om verplichte behandeling zoveel mogelijk te voorkomen. Door deze nieuwe wetten is betere afstemming per doelgroep mogelijk. Een belangrijke verandering is dat iemand straks ook verplichte zorg kan krijgen buiten een ggz-instelling. Voorheen was bij gedwongen zorg alleen opname in een psychiatrisch ziekenhuis mogelijk.  

Waar kunt u een melding doen?

Voortaan kunt u als inwoner een melding doen bij het Advies- en meldpunt verward gedrag, als u vermoed dat iemand (gedwongen) zorg nodig heeft. Denk hierbij bijvoorbeeld aan een buurvrouw die al een tijd haar gordijnen dicht heeft. Of aan een kennis die in een sociaal isolement is beland en zichzelf verwaarloost. Na een melding kan de gemeente een verkennend onderzoek uitvoeren.

Hoe bereikt u het Advies- en meldpunt verward gedrag?

U kunt het meldpunt dagelijks bellen tussen 08.30 en 23.00 uur. Het telefoonnummer is (088) 933 55 00.

Anoniem een melding doorgeven over iemands psychische toestand kan ook.  
U krijgt een ervaren hulpverlener aan de lijn. Deze geeft u advies, of zet de melding door naar de gemeente. Is er een hulpverlener bekend?  Dan kunt u deze beter eerst bellen.

Wat gebeurt er na uw melding bij het Advies- en meldpunt?

Als het gaat om een melding voor gedwongen zorg voor iemand met een psychische aandoening (Wvggz) start de gemeente een verkennend onderzoek. Wat is er aan de hand, wat is er nodig en wat wil de betrokkene zelf? In het uiterste geval leidt dit onderzoek tot een aanvraag voor gedwongen zorg bij het Openbaar Ministerie (OM). De gemeente heeft daar 14 dagen de tijd voor. Neemt het OM de aanvraag in behandeling? Dan wijst het OM een ggz-instelling aan om de psychiatrische beoordeling te doen en een zorgplan op te stellen.

Bent u als melder een naast familielid en nauw verbonden met de betrokkene? Dan informeren wij u binnen 14 dagen over de uitkomst van het verkennend onderzoek. Zien wij na dit onderzoek geen reden om verplichte zorg aan te vragen bij de officier van justitie en bent u het niet eens met deze uitkomst? Dan hebt u wettelijk het recht dat de officier van justitie de zaak toch onderzoekt.

Wat moet u doen als er acuut gevaar dreigt?

Bel 112. Na uw melding onderzoekt een psychiater of er direct verplichte psychische zorg nodig is. De burgemeester moet binnen 18 uur na het inzetten van de verplichte zorg een crisismaatregel nemen.

Meer informatie over een crisismaatregel vindt u op https://www.dwangindezorg.nl/wvggz/crisismaatregel/wat-is-een-crisismaatregel

Wilt u meer weten?

Neem voor meer informatie contact op het Advies- en meldpunt verward gedrag: (088) 933 55 00.