Er komt veel kijken bij het bouwen van een mantelzorgwoning. Wilt u een mantelzorgwoning bouwen of heeft u plannen om een tijdelijke woonunit te plaatsen? Neem dan contact op met de gemeente. 

Maximaal 2 personen

In het Besluit omgevingsrecht staat dat er maximaal twee personen in een mantelzorgwoning mogen wonen. Dat is een eis. Er mag dus geen compleet gezin met kinderen in zo’n woning trekken. Het besluit richt zich op de persoon die mantelzorg nodig heeft van of verleent aan een bewoner van de woning. Een samenwonende partner mag wel met de persoon die mantelzorg geeft in de woning wonen.

Nieuwbouw

In het Besluit omgevingsrecht staat waaraan een nieuw bouwwerk moet voldoen waarin de mantelzorgwoning gemaakt wordt. Er zijn onder andere regels over de afstand tot het hoofdgebouw, de hoogte en er is een relatie met de oppervlakte van het perceel en de al aanwezige bijgebouwen. Er is hier geen verschil tussen bebouwde kom en buitengebied gemaakt. Concreet komt het erop neer dat wanneer vergunningsvrij een bijgebouw gebouwd mag worden, hier ook een mantelzorgwoning in gemaakt mag worden.

Wanneer er niet voldaan kan worden aan de randvoorwaarden voor een vergunningsvrij bijgebouw, is het nog mogelijk om via een omgevingsvergunning een mantelzorgwoning in een nieuw bijgebouw te realiseren. In het buitengebied is deze mogelijkheid beperkt tot een gebouw van maximaal 150 m2 en 5 meter hoog. Voor de kom zitten hier geen beperkingen aan.

Bestaande bouw

In het Besluit omgevingsrecht staat dat voor het gebruik van bestaande bouwwerken als mantelzorgwoning geen vergunning nodig is. Dit betekent dat alle bestaande gebouwen gebruikt kunnen worden als mantelzorgwoning. Hier is geen verschil tussen kom en buitengebied. Ook zijn er geen randvoorwaarden zoals oppervlaktes, hoogtes of relaties met de grootte van het perceel.

Wel moet rekening gehouden worden met de veiligheid. Wanneer er wijzigingen plaatsvinden aan de brandcompartimentering of de draagconstructie, is voor het verbouwen wel een vergunning nodig. Dit is een technische toets, het gebruik is vergunningsvrij. Het Bouwbesluit stelt onder andere eisen aan duurzaamheid en gezondheid. Daar moet ook aan worden voldaan.

Verplaatsbare unit

In het buitengebied is vrijwel altijd al het maximum aan bebouwing aanwezig is dat volgens Bijlage II van het Besluit omgevingsrecht vergunningsvrij gebouwd mag worden. Daarom is er voor het buitengebied een speciale regel gemaakt (zie artikel 7 lid 2 van bijlage II). Wanneer sprake is van een bouwwerk dat in zijn geheel of in delen verplaatsbaar is en waarvan de oppervlakte maximaal 100 m2 is, hoeft geen rekening gehouden te worden met de oppervlakte van al bestaande bijgebouwen. Zo’n unit kan dus altijd vergunningsvrij geplaatst worden. Wel moet rekening worden gehouden met de andere eisen uit het Besluit omgevingsrecht, zoals een maximale hoogte. In de kom kan zo’n unit niet vergunningsvrij geplaatst worden.

Einde mantelzorg

Wanneer de mantelzorg eindigt, eindigt het recht op bewoning. Het verbouwde bouwwerk moet weer als bijgebouw gaan functioneren. Dit betekent dat voorzieningen uit het gebouw gehaald moeten worden (bijvoorbeeld de keuken en badkamer). Als het gaat om een verplaatsbare unit, dan moet deze verwijderd worden.

Wet- en regelgeving

Besluit omgevingsrecht
Bouwbesluit