Winterswijk bouwt samen met de Achterhoek aan de toekomst van erven en landschap
Het landschap van Winterswijk vertelt al generaties lang wie we zijn. Van coulisselandschappen tot karakteristieke erven in onze buurtschappen: ze vormen het decor van ons dagelijks leven. Met het nieuwe projectplan Erf(goed)transformaties Achterhoek 2026–2028 geven we deze identiteit actief door aan toekomstige generaties. Het plan werd op 5 februari 2026 vastgesteld door de 10 Achterhoekse gemeenten, provincie Gelderland en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed tijdens een bestuurlijk overleg in J.J.C. Flophouse in Toldijk. Het bouwt voort op de intentieovereenkomst die in juni 2025 werd ondertekend.
Erfgoed als kompas voor de toekomst
De komende jaren staat Winterswijk, net als de rest van de Achterhoek, voor veranderingen. Boerenerven krijgen nieuwe functies, er is behoefte aan passende woonvormen voor jongeren en starters, en ook energie en natuur vragen ruimte. Het projectplan ziet deze ontwikkelingen niet als een uitdaging, maar als kans om erfgoed en moderne ideeën met elkaar te verbinden. Zo blijft het landschap herkenbaar én leefbaar voor iedereen die hier wil wonen en werken.
Jongeren denken en doen mee op Winterswijkse erven
Een belangrijk onderdeel van het projectplan is jongerenparticipatie, onder andere via het project van Jong WCL. Samen met jongeren worden concrete erven gevolgd en onderzocht, ook in Winterswijk. Jongeren gaan in gesprek met erfeigenaren, buurtbewoners en de gemeente, leggen verhalen vast en denken actief mee over nieuwe invullingen van erven.
Zo kijken we hoe meerdere generaties op één plek kunnen wonen, hoe leegstaande schuren een nieuwe functie kunnen krijgen en hoe erven opnieuw ingericht kunnen worden met respect voor hun geschiedenis én oog voor duurzaamheid. Jongeren zijn geen toeschouwers, maar mede-ontwerpers van de toekomst van hun eigen omgeving.
Van verhalen naar concrete plannen
Het projectplan richt zich op het zichtbaar maken van de verhalen en waarden van het landschap en op het actief meenemen van erfgoed in plannen voor wonen, landbouw en energie. Daarnaast worden praktische hulpmiddelen ontwikkeld voor initiatiefnemers en wordt gewerkt aan het aantrekken van externe financiering, zodat goede ideeën ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. De aanpak past bij de Achterhoekse mentaliteit: samen doen, nuchter kijken en bouwen op wat er al is.
Wethouder Gosse Visser, gemeente Winterswijk:
“Onze erven en ons landschap vertellen het verhaal van Winterswijk. Met dit projectplan zorgen we ervoor dat dat verhaal niet verdwijnt, maar wordt doorgegeven. Door jongeren actief te betrekken en samen te werken met inwoners en erfeigenaren bouwen we aan een toekomst waarin het landschap herkenbaar blijft én ruimte biedt voor nieuwe ideeën.”
Samen verder
Met het vaststellen van het projectplan is een stevige basis gelegd voor de komende jaren. Gemeenten, provincie, erfgoedpartners, jongeren en inwoners werken samen aan een Achterhoek – en een Winterswijk – waar tradities blijven bestaan, waar jongeren perspectief hebben en waar het landschap niet alleen mooi blijft om te zien, maar ook betekenisvol is om in te leven.